|
Um Ísafjarðarbæ
Velmegandi samfélag sem byggir á sjávarútvegi
Fiskveiðar hafa mótað efnahagslíf núverandi Ísafjarðarbæjar í gegnum aldirnar og
þrátt fyrir miklar breytingar á útgerðarmynstri, er sjávarútvegurinn á einn eða
annan hátt stærsti atvinnuvegurinn í bænum. Hið stóra sveitarfélag Ísafjarðarbær
hefur yfir að ráða mesta fjölda fiskveiðibáta á Íslandi og við bætast margir
bátar annarstaðar af landinu yfir sumartímann. Í kringum 30% íbúa Ísafjarðarbæjar
vinna við sjávarútveg. Kraftmikið vinnuafl, sameinað nýsköpun og þekkingu, hefur
fært bænum mikil viðskipti og í dag hafa samfélög innan Ísafjarðarbæjar náð að
snúa vörn í sókn og er fólki aftur farið að fjölga. Mikil þekking á veiðum,
vinnslu sjávarafurða og smíði búnaðar tengdum sjávarútvegi er lykillinn að
þróun Ísafjarðarbæjar til framtíðar. Ísafjarðarbær hefur alla þá þjónustu
sem sjávarútvegurinn þarfnast. Má þar nefna góða hafnaraðstöðu, fiskverkendur,
framleiðendur búnaðar til fiskvinnslu, fullkomna pökkunaraðstöðu, vélsmiðjur,
slipp, ísframleiðslu, umboðsmenn og viðgerðarmenn rafeindabúnaðar fyrir fiskiskip.
Sex verða eitt, hljómar vel
Sveitarfélagið Ísafjarðarbær varð til árið 1996 við sameiningu sex sveitarfélaga
á norðanverðum Vestfjörðum. Þessi sveitarfélög voru Ísafjarðarkaupstaður,
Suðureyrarhreppur, Þingeyrarhreppur, Flateyrarhreppur, Mosvallahreppur og Mýrahreppur.
Nýja sveitarfélagið er víðlent og afar fjölbreytilegt og íbúafjöldi þess er á
fimmta þúsund manns. Allir styrkja byggðakjarnarnir hvern annan með vaxandi samvinnu
og má segja að opnun Vestfjarðaganga árið 1996 hafi skipað stóran sess í að gera
þetta samfélag opnara og stórefla svæðið sem heild.
Ísafjörður og aðrir bæir í Ísafjarðarbæ, eru mjög nálægt gjöfulum fiskimiðum
sem hefur spilað stórt hlutverk í uppbyggingu bæjanna. Ísafjörður þjónar
hlutverki miðstöðvar flutninga á svæðinu í lofti, á láði og legi milli annara
landshluta.
Ísafjörður
Ísafjörður við Skutulsfjörð er höfuðstaður Vestfjarða. Skutulsfjörður er
fremur þröngur milli hárra og brattra fjalla en inn af honum ganga allmiklir dalir.
Ísafjörður hefur ekki farið varhluta af stórfelldum samfélagsbreytingum síðustu
ára fremur en aðrir útgerðarstaðir. Breytingarnar hafa getið af sér nýjar
áherslur og nú eru á Ísafirði sterk hátæknifyrirtæki sem ekki síst eiga
grundvöll sinn í sjávarútvegi. Ísafjörður byggðist upp í kringum útgerð og
verslun og eru hér upp úr þarsíðustu aldamótum ein stærstu fyrirtæki landsins í
þeim atvinnuvegum. Ísfirðingar hafa verið frumkvöðlar í ýmsu t.d. var fyrst á
Íslandi sett vél í bát frá Ísafirði, hér hófust rækjuveiðar á Íslandi og
Ísafjörður hefur verið heimili frumkvöðla og framkvæmdamanna.
Ástæður þess að hér hefur verið sterk útgerð í aldanna rás eru m.a. þær að
hér er góð höfn frá náttúrunnar hendi í nánd við gjöfulustu fiskimið landsins.
Einnig er þekking í hliðargreinum útgerðar s.s. járniðnaði og veiðarfæragerð,
framleiðslu á tækjum til veiða og vinnslu, óvíða meiri en á Ísafirði. Þetta
gerir umhverfi til atvinnureksturs gott og víða leynast enn tækifæri í síbreytilegum
heimi sjávarútvegsins.
Enginn hefur farið varhluta af þeim breytingum sem átt hafa sér stað á síðustu 10
- 15 árum í íslenskum sjávarútvegi. Umhverfi atvinnugreinarinnar hefur tekið
stakkaskiptum sem loks sér fyrir endann á og virðist sem stöðugleiki sé að nást.
Þegar breytingar verða, er oft leitað á önnur mið og víða má sjá árangur þess,
t.d. í tækni- og hátæknigeiranum og í ferðaþjónustu. Fyrirtæki á Ísafirði hafa
náð fótfestu á erlendum mörkuðum í framleiðslu sjávarfangs, tækja til vinnslu
rækju, vigtunar sjávarafurða og veiðarfærahönnun og ráðgjöf. Eins og oft áður,
er þetta spurning um að aðlaga sig breyttum aðstæðum og tileinka sér nýjungar um
leið og þær eiga sér stað. Margar af þeim breytingum sem átt hafa sér stað á
síðustu árum hafa skapað tækifæri og er það trú mín að Ísafjarðarbær eigi
framtíð fyrir sér í viðskiptaumhverfi nútímans og vörur okkar og framleiðsla eigi
eftir að auka hlutdeild sína á innlendum og erlendum mörkuðum.
Íbúar á Ísafirði eru um 3200
Þingeyri
Þingeyri við sunnanverðan Dýrafjörð er mjög gamall verslunarstaður. Þar stendur
pakkhús eða vörugeymsla frá miðri 18. öld, eitt af elstu húsum landsins. Nafnið
mun vera dregið af Dýrafjarðarþingi sem þarna var háð til forna. Á Þingeyri var
bækistöð bandarískra lúðuveiðimanna seint á 19. öld og franskir duggarar voru
þar tíðir gestir. Elsta starfandi vélsmiðja landsins er á Þingeyri. Smiðjan ber
nafn Guðmundar J. Sigurðssonar og tók til starfa árið 1913. Til hennar leituðu
innlend og erlend skip eftir þjónustu sem var annáluð jafnt innan lands sem utan. Á
Framnesi í firðinum norðanverðum var um tíma rekin hvalveiðistöð sem veitti
fjölda manns atvinnu. Sunnan Þingeyrar er tilkomumesti fjallgarður Vestfjarða. Hann
hefur verið nefndur Vestfirsku alparnir og geta unnendur íslenskrar náttúru fundið
þar margt við sitt hæfi. Þar eru margar fallegar gönguleiðir og hjólaleiðir og
skipulagðar ferðir í boði. Íbúar á Þingeyri eru um 350.
Flateyri
Á Flateyri við norðanverðan Önundarfjörð hefur verslun verið stunduð frá því
fyrir 1800. Norski umsvifamaðurinn Hans Ellefsen reisti þar hvalveiðistöð árið 1889
og var hún eitt stærsta fyrirtæki landsins. Stöðin brann rúmum áratug síðar og
hóf Ellefsen þá smíði annarrar litlu innar við fjörðinn. Verkinu var hætt þegar
búið var að hlaða reykháfinn og stendur hann enn rétt við þjóðveginn. Áður en
Ellefsen fluttist brott gaf hann Hannesi Hafstein íbúðarhúsið sitt á Sólbakka ofan
við Flateyri. Sumir segja að hann hafi selt honum húsið á eina krónu, aðrir segja
fimm krónur. Hannes lét taka húsið sundur og flytja til Reykjavíkur. Þetta
glæsilega hús er Ráðherrabústaðurinn við Tjarnargötu. Undirlendi fyrir botni
Önundarfjarðar er víðlent á vestfirskan mælikvarða og þar er mikið fuglalíf.
Gullin sandströndin undan Holti er falleg og hrein og tilvalinn vettvangur strandferða.
Íbúar á Flateyri eru um 300.
Suðureyri
Byggðin á Suðureyri við Súgandafjörð á sér ekki langa sögu. Í byrjun 20. aldar
voru þar aðeins tvö íbúðarhús en upp úr því fór þeim að fjölga verulega.
Árið 1906 var fyrsti vélbáturinn keyptur til Suðureyrar og fimm árum síðar voru
íbúarnir orðnir um 200. Suðureyri er friðsælt þorp þar sem afkoman byggist að
mestu á sjávarútvegi. Smábátaútgerð er öflug og setur mikinn svip á
bæjarlífið, einkum á sumrin. Búsetuskilyrði á Suðureyri bötnuðu við tilkomu
Vestfjarðaganga og fólk sækir vinnu á milli byggðarlaga. Á Suðureyri er hitaveita
sem fær heitt vatn frá Laugum, litlu innar í firðinum. Þaðan kemur líka vatnið í
sundlaugina á Suðureyri, sem er eina útisundlaugin á norðanverðum Vestfjörðum.
Íbúar á Suðureyri eru um 300.
Hnífsdalur
Hnífsdalur er við samnefnda vík í utanverðum Skutulsfirði, um fimm kílómetra frá
Ísafirði. Hnífsdalur er dæmigert fiskiþorp sem óx upp í kringum útræði og
fiskverkun og fólki fjölgaði þar mjög á áratugunum fyrir og eftir 1900.
Íbúafjöldinn komst yfir 450 manns um 1920 en frá þeim tíma hefur farið heldur
fækkandi. Í hugum margra er Hnífsdalur á síðari árum nánast hluti af Ísafirði,
eftir að byggðirnar í Skutulsfirði sameinuðust í eitt sveitarfélag undir nafni
Ísafjarðarkaupstaðar fyrir nokkrum áratugum. Fiskiðnaður er enn helsti atvinnuvegur
í Hnífsdal en margir sem þar búa sækja vinnu á Ísafirði. Íbúar í Hnífsdal eru
liðlega 300.
|